Havaların ısınmasıyla birlikte hepimizde kendimizi tüm kış kapattığımız dört duvarın arasından dışarılara atma duygusu artmaya başladı. Kimimiz kendimizi sokaklara , kimimiz doğaya vurmaya başladık. Siz de benim gibi şehir yaşamından bunalıp kendinizi ilk fırsatta doğaya atanlardansanız ne mutlu size. Ancak bir de benim gibi hem doğayı sevip hem de onun alerjenleri ile savaşmak zorundaysanız keyifli haftasonu kaçamaklarınız kabusa dönüşebilir. Hele olay alerji boyutunda kalmayıp astım boyutundaysa dikkat edilecek daha fazla nokta var demektir bu. İlk yapmanız gereken şey bununla yaşamayı öğrenmek olmalıdır. Önce kendiniz bu yaşam biçimine alışıp, sonra da çevrenizdekileri hastalığınız hakkında bilinçlendirmeniz gerekir. Çevrenizdekileri bilinçlendirebilmeniz için önce sizin hastalığınızı tanıyıp onu alt etme yollarını öğrenmeniz gerekmektedir.
Nasıl birşey bu astım?
Astım akciğerlere kadar olan hava yollarını yani bronşları etkileyen bir hastalıktır. Bu hava yolları soluduğumuz havayı burundan itibaren akciğerlere kadar ulaştırır. Sağlıklı bir kişide bu soluma olayı kolayca gerçekleşir. Astımlı bir kişide ise bazı dönemlerde nefes alma zorluğu meydana gelir. Astım atağı sırasında bronşlar daralır ve havanın geçişi zorlaşır. Bu hava yolu daralmasının bazı nedenleri vardır. Bunlar:
Bronşları çevreleyen kasların kasılması sonucu hava yollarının daralması
Bronşun içini saran zarın şişmesi
Hava yollarında mukus ( sümük - balgam ) adı verilen yapışkan bir salgının aşırı salınması ve bu salgının hava yollarını yer yer tıkaması
Bronşlar daraldığı zaman solunum işini yapmak için daha büyük çaba sarf edilir. Akciğerlere giren hava daralan bronşlardan dışarı çıkarken zorlanır. Hasta bunu nefes darlığı veya göğüste sıkıntı şeklinde ifade edebilir. Bu sırada hasta ıslık sesine benzer bir ses çıkarır. Akciğere girmiş hava daralmış olan bronşlardan dışarı çıkarken, hasta aşırı zorlanırsa, normalde soluma işi için kullanılmayan boyun, göğüs, omuz ve karın kaslarını kullanır ve daha sık solur.
Astımın sebebi tam olarak bilinmese de bu hastalıkta hava yollarının bazı uyaranlara aşırı duyarlı olduğu bilinmektedir. Bu uyaranlar hava yollarını uyararak astım atağı oluşumuna neden olurlar. Bu uyaranları şöyle sıralayabiliriz:
Allerjenler
Normal kişilere hiçbir zararı olamayan allerjenlere, allerjik astımı olan bir kişi maruz kalınca bir allerjik reaksiyon olur. Bu reaksiyon sırasında tahriş edici bazı kimyasal maddeler yapılır ve hava yollarındaki dokuların içene salınır. Kişi hem allerjik hem de astımlı ise astım atağı geçirir. Bu allerjenlerin bazıları şunlardır:
Ev tozu, ev tozu akarları ( böcekler )
Çiçek tozları ( polenler )
Küf
Hayvan tüyü
Enfeksiyonlar
Solunum yolu enfeksiyonları ( grip, nezle ) astımlı kişide hava yollarını uyararak astım atağına neden olabilir. Bu enfeksiyonlar okul ve / veya kreşe giden çocuklarda sıktır.
Hava değişimi
Mevsim değişimi, hava ısısının değişmesi ( özellikle soğuk hava ) ve nem oranının artması, astımlı bir kişide hava yollarını uyararak astım atağına neden olabilir
İrritanlar (tahriş ediciler)
Bazı maddeler duyarlı olan bronşları tahriş edebilir. Bu maddeler şöyle sıralanabilir: Sigara dumanı, hava kirliliği, saç spreyleri, parfümler, temizlik maddeleri ve keskin kokular. Astımlı bir kişinin yaşadığı evin içinde hiç kimsenin sigara içmesine izin verilmemelidir.
Egzersiz
Astım hastası olan kişiye doktoru tarafından yapılan ilk uyarı açık havada fazla efor harcayacağı sporlar yapmamasıdır. Bunun iki nedeni vardır: Birincisi zaten büyük oranda alerjen kökenli olan astım açık alanda olduğunuz sürece alerjenlere maruz kalacağınız için önerilmez. İkinci neden ise astmanın belirleyici özelliği olan nefes darlığı fazla efor harcanan sporlar yapıldığında sizi daha da zor duruma sokacaktır. Örneğin sabahları açık havada yapılan koşu astım hastası biri için hiç önerilmeyen bir egzersiz türüdür. Hem sabah saatlerinde açık havada alerjen oranı daha fazladır hem de yapılan koşu nefes almanızı zorlaştıracaktır.Ancak egzersiz öncesi uygun ilaç alımı ile astım atağı önlenebilir. Astma hastası birine önerilen en ideal spor yüzmedir.
Yazının ikinci bölümünü okumak için tıklayınız. |
|
03.06.2006
|
|
